RAMAZANDA BESLENME
Dyt. Mevlüde Baş
Müslümanlar olarak 11 ayın sultanı olarak kabul ettiğimiz ramazan ayının hepimizce önemli bir yeri vardır ve bu ay inananlar tarafından günün belli saatlerinde oruç tutularak geçilir.
Orucun detoksikan yani toksinleri temizleyici etkisi vardır. Bu ayda belirli bir düzende beslenildiği için organizma bir ay dinlenir. Ramazan ayında uygulama iftar ve sahur olmak üzere iki öğün şeklindedir. Ancak sahur ve iftarda yenilen yemeklere çok dikkat etmek gerekir. İftarda ve sahurda birden bire ve çok fazla yememek ve midenin doldurulmaması gerekir.
Genel olarak toplam yiyecek alımı ramazan ayında kısıtlanır ve bu da enerji alımında azalmaya ve kilo kaybına yol açabilir. Bununla birlikte ramazanda öğünlerdeki yiyecek çeşidi daha fazla olur ve ramazan sonrası bireyler alışkın oldukları beslenme alışkanlıklarını sürdürmeye devam ederler. Ramazan ayında oruç tutan bireyler diğer zamanlarda olduğu gibi sağlıklı, yeterli, dengeli beslenmeye özen göstermelidirler. Genelde 34 öğünde tüketilen besinler, beslenme düzeninin tamamen değiştiği bu dönemde iki öğüne sıkıştırılır. Bu dönemde özellikle hamur işleri, tatlı, et ürünleri, karbonhidrat ve yağ içeriği yüksek besinlerin tüketimi artarken buna karşılık su, kuru baklagil, sebze, meyve tüketimi azalmaktadır. Ama bu dönemde almamız gereken protein, mineral, vitamin oranları değişmemektedir.
BESLENMEDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
1. Mutlaka sahura kalkılmalı ve yemek yerine hafif kahvaltı tercih edilmeli.
2. Sahur, iftar ve akşam ara öğünü olmak üzere üç öğün beslenilmelidir.
3. İftar ve sahurda birden bire ve çok fazla yemekle mide doldurulmamalıdır. Ani mide gerginliği hem tansiyon yükselmesine hem de nörolojik hormonların hızlı salgılanmasına yol açar.
4. Azar azar, iyi çiğneyerek, sık aralıklarla yemek yenilmelidir.
5. Uzun bir açlık sonrası iftar, iki küçük zeytin, hurma ve su ile açılmalıdır.
6. Hafif çorba, az yağlı sebze ya da etli sebze yemeği ile devam edilmeli, iftar yapıldıktan sonra 10 dakika ara verilip tekrar yemeğe dönülmelidir.
7. İftar ile sahur arasında belirli aralıklarda su ve diğer içeceklerden yeterince alınması gerekir. Yetişkin bir insanın günde bir buçuk iki litre su içmesi gerekir. Bu nedenle ramazanda su alımımıza çok fazla dikkat etmemiz gerekir. Özellikle ağır işlerde çalışan işçilerin, hamilelerin, emziklilerin oruç tutmaları halinde su alımına çok dikkat etmeleri gerekmektedir.
8. Yemeklerin seçiminde çok yağlı, çok tuzlu ve aşırı tatlı besinlerden kaçınmak gerekir. Bunların yerine hazmı kolay, midebağırsak sisteminde uzun süre kalabilen lifli ve selüloz içeren sebze, meyve ve kepekli ekmek tercih edilmelidir.
9. Daha hafif olması için yiyecekler, kızartma ve kavurma yerine haşlama, ızgara ya da fırında pişirme yöntemi ile hazırlanmalıdır.
10. Oluşabilecek kabızlığı önlemek için lif oranı yüksek gıdalar (tahıl, kuru baklagil, kabuklu meyve, çiğ pişmiş sebze) tercih edilmelidir.
11. Baklava, kadayıf, tulumba gibi hamur tatlıları yerine, sütlaç, güllaç, kabak gibi süt ve meyve tatlıları tercih edilmelidir.
İFTAR VE SAHURDA EN ÇOK YAPILAN BESLENME HATALARI
Sahura kalkmamak: Bir çok kişi sahura kalkmadan oruç tutar ve bu da ortalama 18 saat gibi uzun bir süre aç kalınmasına ve metabolizma hızının yavaşlamasına neden olur. Çok uzun açlıklarda kan şekeri ve tansiyon düşer, boş midede asit salgısı artar. Ertesi gün ise açlık süresinin uzaması ile birlikte metabolizma hızı düşer, halsizlik, yorgunluk, baş ağrısı şikayetleri artar. Bu şikayetlerin olmaması için bütün geceyi ve günü aç geçirmemeli ve mutlaka sahura kalkılmalıdır.
Sahurda fazla miktarda yağlı ve ağır yemek yemek: Yine geceleri metabolizma hızı yavaşladığından geceleri vücutta alınan besinlerin yağa dönüşümü daha hızlı olur. Ayrıca bu tür besinler tüketilip ardından yatıldığında ciddi reflü ve mide rahatsızlıkları görülebilmektedir. Bu nedenle aşağıda belirtilen hareketlerden özellikle uzak durmak gerekir:
* İftarda çok miktarda ve çok çeşitli yemek tüketmek.
* Kan şekerini hızla yükselten gıdaları ağırlıklı almak.
* Hızlı yemek yemek.
* Aşırı sıcak yemek.
* Yeterli miktarda sıvı tüketmemek.
Sahurda Neler Yenilmelidir?
1. Protein içeriği fazla olan gıdalar (midenin boşalma süresini uzatarak acıkmayı geciktirirler.) yumurta, süt, yoğurt, peynir gibi.
2. Kahvaltı şeklinde bir öğün olabilir. Zeytin, peynir, süt, kepekli ekmek, çorba, domates, salatalık, reçel veya bal gibi.
3. Bol sıvı alınmalı. Su içilmelidir.
4. Meyve yenilebilir.
5. Fazla tuzlu besinler tüketilmemelidir.
6. Sadece su içerek oruç tutmak sakıncalıdır. Bu durumda yorgunluk, dikkatte azalma olabilir.
İFTARDA NELER YENİLMELİDİR?
* Yemeğe ne çok sıcak, ne de çok soğuk olmayan bir çorba ile başlanmalıdır. Bağırsak problemi olanlar yemeklerine kepek ilavesi yapabilecekleri gibi kepekli ekmekte tercih edebilirler.
* Etli veya etsiz, fazla yağlı olmayan sebze yemeği tercihler arasında olabilir. Yoğurt ve meyve, tatlı olarak ise sütlü tatlı tüketilebilir.
HANGİ DURUMLARDA ORUÇ TUTMAK TEHLİKELİ OLABİLİR?
* Şeker hastaları:
Oruç tutmak sağlıklı bir insanın metabolik dengesini değiştirmez ama şeker hastası için son derece sakıncalı olabilir. Şeker hastaları azar azar ve sık sık yeme diyeti uygularlar. Ramazanda ise uzun süre aç kalınacağından şeker düşmesi sonucu hayati tehlikeler oluşabilir
Vücudunda insülin yetersizliği ve şeker kullanımında dengesizlik olduğu için iftardan sonra hiperglisemi koması olabilir, felç veya ölüme neden olabilir.
* Ağır kalp ve böbrek hastası olanlar.
* Karaciğer yetmezliği olanlar.
* Ağır enfeksiyon geçirenler.
* Mide ülseri, safra kesesi iltihabı veya taşı olanlar.
* Hamileler.(hipoglisemi, bayılmalar, bebek sağlığı açısından risklidir.)
* Emzikliler. (sıvı alımı azalacağından süt salınımını etkiler, bebek yeterince süt alamaz.)
* Çok yaşlı ve hasta olanlar.
ORUÇ BİR ZAYIFLAMA YÖNTEMİ DEĞİLDİR
Kilo vermek için oruç tutanların kilo veremedikleri bilinmektedir. Hareket azlığı, metabolizma hızının yavaşlaması kilo vermeyi zorlaştırır.
RAMAZANDA KİLO ALMAMAK İÇİN NELER YAPILABİLİR?
* Mutlaka sahura kalkın.
* Sahur yemeklerini azar azar iyice çiğneyerek yiyin. Çiğ sebze, domates, salatalık gibi yiyeceklere mutlaka sahurda yer verin.
* İftarda orucunuzu hafif yemeklerle açın, sebzelere mutlaka yer verin, ağır tatlılardan kaçının.
* Bol su için .
* Azar azar, sık sık yiyin.
* Özel Selçuklu Hastanesi Diyetisyeni
Gönderen: -NeVaNuR-
Yasal Uyarı: Bu yazının her hakkı www.minare.net sitesine aittir. Kaynak gösterilmeden ve izinsiz kullanılamaz
Ramazanı Şerif ile ilgili yazı göndermek istiyorsanız mail adresimiz: admin@minare.net
